trở về giá trị đạo đức truyền thống

 Tôi luôn cảm thấy sự phóng túng đạo đức ngày này khiến cho con người rơi vào đau khổ. Khi gần hơn với những giá trị đạo đức truyền thống, chúng ta cảm thấy con người thuần khiết hơn, rộng lượng hơn, biết đủ hơn, và khiêm cung hơn. Nhưng các giá trị đạo đức hiện đại lại khiến cho con người ta trở nên ích kỷ hơn, cá tính bướng bỉnh cố chấp hơn, và đồng thời cũng tự tạo ra cho bản thân họ nhiều rắc rối và phiền não. 

Các nền tảng đạo đức của Nho gia bị coi là không còn phù hợp với xã hội hiện đại, vì nhân tâm của con người ngày càng trở nên phóng túng và bại hoại. Con người hiện đại xem sự phóng túng là sự tự do tư tưởng, và những mưu cầu hạnh phúc hay thoải mái từ việc chiếm hữu bên ngoài là cần thiết dù sau đó họ đều phải rước lấy đau khổ vì không có bất cứ điều gì khiến cho họ thỏa mãn mãi mãi. Con người xây dựng toàn bộ mọi mối quan hệ dựa trên lợi ích cá nhân hoặc lợi ích nhóm, đặt bản thân mình cao hơn hết thảy. Vì thế, ngoại tình - ly hôn - tranh đấu - đố kỵ - tham lam không ngừng diễn ra ngay từ trong tâm họ, ra tới các mối quan hệ như vợ chồng, bạn bè, đồng nghiệp, họ hàng... Chỉ khi con người quay trở lại với các giá trị đạo đức truyền thống, họ mới có thể xây dựng một cộng đồng xã hội bền vững, và một tâm thái bình hòa. 

Trước đây, khi công tác trong lĩnh vực biên tập viên tạp chí, tôi có cơ hội để tiếp xúc với rất nhiều người làm nghệ thuật, chủ yếu là điêu khắc gia, họa sĩ và kiến trúc sư. Đôi khi tôi có chút lấn cấn với rất nhiều tác phẩm của nhiều họa sĩ, vì ở đó, những gì được vẽ lên nhìn rất đáng sợ và ma mị. Họ nói rằng, nó phù hợp với thị trường phương Tây, họ thích những điều đó. Tôi cảm thấy, thứ đó mà treo trong phòng, thì sẽ dọa ma bọn trẻ con. Nhưng công tác bắt buộc tôi phải viết bài. Tôi cảm thấy nền nghệ thuật đã đi theo một xu hướng đặc biệt rất phóng túng đạo đức. Các nghệ sĩ cho đó là tự do, họ cần bay bổng, và tự do đó để sáng tạo. Nhưng cái thứ tự do đó là khi tâm thức họ bị chi phối bởi ma chướng, bởi sắc dục, bởi oán hận, bởi si mê. Tôi còn cảm thấy nhiều bức tranh có xu hướng phóng túng tà dâm, xúc cảm ủy mị buồn khổ không thoát ra được, và cả những nỗi oán hận dai dẳng khiến cho toàn bộ nguồn năng lượng của các tác phẩm trỏ nên rất nặng nề. Sống trong một xã hội bị phóng túng đạo đức như vậy, nếu tâm thế con người ta không chính, nếu không được ước thúc về một chuẩn mực đạo đức rõ ràng, con người ta dường như sẽ bị sa đọa vào đó mà rồi cho rằng nó là tự nhiên, nó là đúng đắn. Quan niệm đạo đức và tư tưởng của con người hiện đại đã không còn có thể mang đến cho họ sự bình an tâm hồn nữa. Nó đã chệch ra khỏi hẳn đạo lý. 

Trong hành trình tìm đạo, tôi luôn cảm thấy tôi đến thế gian này là để trở về. "Thùng thuốc nhuộm nhân gian" này quá mạnh mẽ, nếu tâm con người không trang bị cho mình chính pháp để ước thúc tâm tính hướng thượng, nếu không được dẫn dắt chỉ đường, thì quả nhiên sẽ u mê lạc lối. Nhưng bản thân tôi cũng không thể trở thành ni cô, hay sống ẩn dật ở chốn hoang vu không có xã hội loài người, bởi sự tu luyện là cần ở trong xã hội loài người này mà ma luyện chính mình. Tôi được kêu gọi để trở về lại với các giá trị truyền thống, với sự ước thúc đề cao tâm tính hướng thượng trong các môi quan hệ đầy mâu thuẫn và thị phi. Chỉ có thể, sự tu luyện này mới thực sự là chân chính và không bị lạc lối. Tôi đã từng khuyên một số người không nên tách chính mình ra khỏi gia đình hay các mối quan hệ. Và cũng không nên tu luyện một mình. 

Khi tâm đã thực sự thấm nhuần những đạo lý uyên nguyên, chúng ta sẽ bắt đầu có thể xây dựng cho mình những mối quan hệ bền vững và tốt đẹp. Nếu phụ nữ hay đàn ông lập gia đình, họ sẽ biết cách để tạo dựng một gia đình bền vững dựa trên pháp lý sâu xa. Sẽ không có chuyện đến vì cảm xúc, và rồi cũng dễ chia xa hay bỏ nhau vì cái tình. Nếu là xây dựng mối quan hệ bạn bè, họ sẽ biết tìm đến những đồng tu chân chính. Nếu là xây dựng mối quan hệ đồng nghiệp, họ sẽ lấy sự tận tâm và tránh xa tâm tranh đấu đố kỵ để làm chuẩn mực ở chốn công sở. Như vậy, con người - để có thể sống đúng đắn và bình an - họ phải tự ước thúc chính mình bằng nền tảng đạo đức uyên nguyên mà các bậc giác giả những vị giác ngộ độ nhân từ xưa đến nay giảng dạy. Bởi các giá trị đạo đức hiện đại đã hoàn toàn lao dốc không phanh.